Klimatyczny korytarz - dekorowanie gipsem

fot. Erwina Grochowalska - tynk dekoracyjny z gipsu.

Jakiś czas temu pani Erwina zwróciła się do nas z prośbą o opinię na temat, stworzonych przez nią, efektów dekoracyjnych, biorących udział w konkursie "Cekol inspiracje". Przesłane prace oglądaliśmy z podziwem dla pomysłowości autorki, a także jakości wykonania. Już wtedy wróżyliśmy wygraną, ponieważ naszym zdaniem prace były bezkonkurencyjne.

(Ten tekst o dekorowaniu gipsem był publikowany w 2008 roku w naszym serwisie Warsztaty Technik Dekoracyjnych)

Dziś przedstawiamy materiał nadesłany przez panią Erwinę Grochowalską. Jesteśmy pod wrażeniem. Zaradność i pomysłowość zawstydzi nie jednego dekoratora, a na pewno będzie inspiracją dla naszych czytelników. Cieszymy się z tego, że nasza strona staję się miejscem do wymiany doświadczeń.
Tekst i zdjęcia: Erwina Grochowalska

PŁYTKI GIPSOWE

Przygotowanie płytek gipsowych imitujących kamień.

Potrzebne będą:
formy do odlewów o różnych wielkościach,
mieszadło mechaniczne,
gips budowlany ewentualnie modelowy, ale koszt wykonania będzie znacznie wyższy,
olej do natłuszczenia form.


Z uwagi na szybki czas wiązania gipsu budowlanego przed wykonaniem zaprawy należy przygotować formy. W tym celu należy nanieść niewielką kropelkę oleju (może być jadalny) na powierzchnię formy i dokładnie rozetrzeć np. watą bądź ręcznikiem papierowym po całej jej powierzchni. Forma po smarowaniu powinna być praktycznie sucha i posiadać tylko delikatną szklistą powłokę w innym przypadku gips będzie przywierał i nie uda nam się wyciągnąć odlewu. Formy należy rozstawić na płaskiej i równej powierzchni.


Przygotowanie zaprawy.
Gips budowlany należy wsypać równomiernie do wody (nigdy na odwrót, gdyż nie uda nam się go dobrze wymieszać i powstaną grudki). Stosunek ilości wody do ilości gipsu należy zachować zgodny z wytycznymi producenta wyszczególnionymi na opakowaniu.
Ja stosowałam 3 : 2 (gips : woda - czyli na 1kg gipsu 0.66 l wody). Jeżeli chcemy uzyskać różnokolorowe płytki to należy dodać do wody odrobinę pigmentu kolorowego, zamieszać a następnie wsypać gips.


Wykonanie odlewu.
Wszystkie formy należy napełnić zaczynem w stanie plastycznym do takiej samej wysokości i każdą po kolei ostukać delikatnie o blat by zlikwidować pęcherzyki powietrza w zaprawie gipsowej. Czas wiązania gipsu wynosi od 3 ? 10 minut (zależnie od konsystencji wykonanej zaprawy). Gotowy odlew można wyciągnąć po upływie ok. 30 minut od wlania zaprawy do formy. Następnie trzeba płytki pozostawić do całkowitego wyschnięcia na równej powierzchni. Płytki są gotowe już po kilku dniach.
Po każdym wykonaniu odlewu formy należy dokładnie oczyścić z pozostałości gipsu w porach formy. Jeżeli podczas wyciągania odlew nam pęknie pozostałe kawałki należy również wysuszyć, gdyż doskonale nadają się do profilowania nierównych krawędzi przy układaniu wzoru.

Oczywiście można kupić gotowe płytki gipsowe imitujące kamień.



SZABLON

Przygotowanie szablonów dekoru
.

figura z szablonuklipart potrzebny do wykonania szablonuSzablony do wykonania dekorów z płyt G-K przygotowałam używając do tego kliparta przerobionego w programie graficznym do wektora w odpowiedniej wielkości wzoru. Następnie wykonałam wydruk rysunku na kilku kartkach A3 i posklejałam ze sobą (nie dysponowałam jeszcze wtedy większą drukarką) oraz jeden wydruk w pomniejszeniu w formacie A4. Następnie posklejany już rysunek porozcinałam na mniejsze elementy ? takiej wielkości, żeby można je było wyciąć bez problemów piłą włosową. Każdy z elementów ponumerowałam nanosząc od razu te same numery na mniejszym wydruku zaznaczając również punkty rozcięć. Następnie wycięte elementy wzornika przykleiłam do płyty G-K rzadkim klejem do tapet (płyta GK nie była gruntowana to później było łatwo oderwać z niej wzornik nie uszkadzając papieru na regipsie). W momencie, gdy już klej wysechł mogłam przystąpić do wycinania piłą włosową poszczególnych elementów.


PRACE REMONTOWE

Jak już mamy przygotowane płytki gipsowe pozostawione do wyschnięcia oraz gotowe dekory to możemy przystąpić już do prac remontowych.

Przygotowanie podłoża
Żeby dobrze wykonać efekty dekoracyjne gipsowe na ścianach należy ją wcześniej odpowiednio oczyścić z warstw mogących pogorszyć przyczepność masy szpachlowej. W tym celu podłoże należy oczyścić z warstw kurzu, starych powłok malarskich, powyciągać gwoździe, wkręty itp. i dopiero można przystąpić do gruntowania. Po gruntowaniu należy odczekać do przystąpienia do następnego etapu bynajmniej 24 godziny. Przed położeniem masy szpachlowej na całej powierzchni ściany należy uzupełnić wszystkie ubytki.

Szpachlowanie
Przed przyklejeniem płytek gipsowych i elementów dekoracyjnych wyprowadziłam powierzchnię białą masą szpachlową na całej powierzchni ściany na gładko ? tak by uzyskać idealnie gładką ścianę bez żadnych dziurek i śladów po zaciągnięciach blichówką. Ponieważ ściana miała bardzo dużo nierówności po czyszczeniu z poprzednich warstw czynność tą wykonałam dwukrotnie.

Klejenie płytek gipsowych
Do etapu klejenia płytek możemy przystąpić dopiero wtedy, gdy warstwa masy szpachlowej na ścianie jest już zupełnie sucha.
Uprzednio przygotowane już suche płytki gipsowe układałam od dołu ku górze aż do momentu, gdy osiągnęłam żądaną wysokość do przyklejenia elementów dekoracyjnych. Płytki przykleiłam klejem gipsowym starając się układać je naprzemiennie zmieniając wielkość płytek uzyskując efekt asymetrii (brak długich linii ciągłych spoin poziomych i pionowych).

Przyklejenie dekoru
W celu całkowitego powiązania elementów dekoru ze wcześniejszym ułożeniem płytek musiałam określić odległość najniżej położonego punktu wyciętego lwa w stosunku do najwyższego punktu płytek, tak by uzyskać kilkucentymetrową przerwę pomiędzy dwoma elementami. Lwa zamontowałam kilka centymetrów wyżej nad wcześniej ułożoną warstwą płytek. Dekor zaczęłam układać od dołu by mieć pewność, że nie przesunie mi się wzór w żadną ze stron. Poszczególne elementy lwa tak samo jak płytki przykleiłam klejem gipsowym.

Jeżeli już mamy przyklejony dekor to musimy odczekać aż wyschnie klej i dopiero po tym możemy przystąpić do łączenia ze sobą poszczególnych jego elementów taśmą zbrojącą z włókna szklanego z zastosowaniem masy szpachlowej by zapobiec pojawianiu się w przyszłości pęknięć na stykach elementów. Po wykonaniu zbrojenia należy odczekać aż do momentu całkowitego wyschnięcia. Ponieważ wizerunek lwa miał być wykonany jako element gładki postanowiłam go całkowicie zaszpachlować by zniwelować wszystkie ślady połączeń. Szpachlowanie wykonałam także na obrzeżach płyty G-K uzyskując tym efekt 3D jedności ściany z dekorem. Jeżeli już powłoka szpachlowa wyschła na Lwie mogłam przystąpić do jej szlifowania siatką 120-220 uzyskując żądaną powierzchnię, krawędzie zewnętrzne szlifowałam za pomocą siatki natomiast wewnętrzne za pomocą multiszlifierki mechanicznej.

Jak już mamy wyprowadzoną na gładko powierzchnię dekoru to można przystąpić do połączenia go z płytkami gipsowymi by uzyskać efekt lwa stojącego na skale i dalsze łukowe wykończenie linii płytek. Uzyskałam ten efekt wykorzystując wszystkie odpadki poprodukcyjne z płytek te które, nam się nie udało wyciągnąć w całości z form. Płytki układamy tak by były one styczne z wizerunkiem lwa nie zachowując tutaj żadnych równych krawędzi, jeżeli będziemy mieli za mało ?odpadków? to bierzemy młotek kładziemy płytkę na desce i sprawa załatwiona (to jest właśnie zaleta własnej produkcji płytek). Przy wyprowadzaniu krawędzi należy unikać płytek, które były przycięte równiutko np. na pile włosowej, gdyż nie da nam to efektu kamienia łamanego. Piły włosowej możemy używać jedynie do przycięcia krawędzi płytki do spasowania do długości ściany.


Spoinowanie płytek
Spoinowanie płytek jest jedną z trudniejszych czynności do wykonania, gdyż wymaga to dużej dokładności. Spoinowanie płytek gipsowych przebiega w zupełnie inny sposób niż zwykłych ściennych bądź podłogowych, gdzie możemy na całej ich powierzchni rozprowadzić masę do spoinowania a później jej nadmiar po prostu zetrzeć. Tu gdybyśmy wykonali to w ten sposób zniszczylibyśmy cały efekt porowatości i barwienia płytek. Tak, więc żeby wykonać spoiny należy wyposażyć się w pistolet do silikonu (pełny nie obręczowy), do którego środka nalewamy bardzo plastyczną masę z gipsu szpachlowego uprzednio zabarwioną na odpowiedni kolor. Czynność tą należy wykonać dość szybko żeby gips będący w tubie nam nie zasechł. Następnie jak troszeczkę spoina nam podeschnie a jest jeszcze plastyczna zbieramy jej nadmiar przeciągając palcem równomiernie po całej jej długości. Masę szpachlową do spoinowania rozrabiamy w bardzo małych ilościach.


Potrzebne będą:
biała masa szpachlowa,
mieszadło,
wałki strukturalne,
kawałek sztywnego materiału np. len,
blichówki i szpachelki o różnych wielkościach.


Tynk strukturalny
tynk strukturalny z gipsuJeżeli już skończyliśmy etapy przyklejania płytek oraz wykonania dekoru możemy przystąpić do wykonania efektu strukturalnego na ścianie. W tym celu należy wykonać zaczyn z masy szpachlowej tak aby nie był gęsty tylko półpłynny, a jeszcze utrzymywał się na blichówce ;) tzw. mleczko - dlatego wcześniej tak ważne było by uzyskać efekt idealnej gładkiej ściany. Masę szpachlową nakładamy na ścianę etapami (najlepiej pasy o szerokości 1m od dołu do góry) następnie, gdy jest jeszcze mokre używamy wałka strukturalnego nie zachowując przy tym sugerowanego przez producenta wzoru, który powinniśmy uzyskać tylko nierównomierną powierzchnię. Zdecydowałam się na nie zachowanie określonego efektu strukturalnego wałka, ponieważ nie uzyskałabym go w miejscach połączeń z dekorem oraz z nierówną krawędzią płytek. Nierównomiernie prowadzony wzór na powierzchni ściany dał mi możliwość łączenia poszczególnych pasów pionowych struktury bez widocznych połączeń oraz możliwość kompleksowego wykończenia wokół łuków dekoru za pomocą zwiniętej szmatki lnianej, która doskonale imitowała efekt wałka.



Malowanie ścian i sufitu
Do malowania ścian i sufitu kupiłam białą farbę wodorozcieńczalną, następnie rozlałam ją do kilku mniejszych pojemników, do których dodawałam pigmenty kolorowe (piasek, oliwka).
Ściany i sufit malowałam wałkiem, natomiast obrzeża dekoru pędzelkiem o szerokości 12 mm.


Malowanie dekoru
malowanie dekoruWykonując efekt dekoru doszłam do wniosku, iż powinien być on elementem wyróżniającym się z całej oprawy kolorystycznej ścian oraz powinien z nią też współgrać. Tutaj mogę troszeczkę zaskoczyć, efekty dekoracyjne zostały pomalowane farbą Hammerite Miedziany Młotkowy i co najciekawsze bardzo dobrze wygląda na gipsie, a używając jej uzyskałam efekt świetlny zmieniający się w stosunku do kierunku światła od oliwki poprzez miedź do czerni.